Prof. Dr. Mert Dumantepe

Başlıklar

Lipödem Belirtileri Nelerdir?

Lipödem öncelikle bacakları tutan, kalça, basen, kasık, diz içi, alt bacak, ayak bilekleri ve bazen de kollarda yerleşen, diyet ve spora dirençli bir yağ doku hastalığıdır. Ayaklar ve eller etkilenmez. Erken evrelerde sadece orantısız yağlanma şikayeti vardır, estetik kaygılar ön plandadır. İlerleyen evrelerde lipödemli bölgelerde acıma, ağrı, deride morluklar, ağırlık, eklem sorunları, hareket güçlüğüne bağlı obezite, psikolojik sorunlar, varis ve lenfödem de tabloya eklenir. Bu evreye ulaşan lipödem, artık hastanın yaşam konforunu ve sağlığını ciddi olarak bozmaya başlamıştır.

Huzursuz eden ağrılar, hareket güçlüğü, kıyafet bulmada güçlük, en yaygın şikayetlerdir. Bacak ağrısı ve şişlikler nedeniyle sıklıkla damar cerrahına başvurulur. Hastalığın sonucu olarak bu vakalarda varis de sık görülür. Hastalığın 4 evresi olduğu öngörülür. Son evrelere doğru, lipödemli dokuda lenfödem de gelişmeye başlar. Aşırı yağlanma sonucu lenfatik yetersizlik lenf dolaşımının bozulmasına, şişliklerin artmasına ve sert kıvamlı hale gelmesine yol açabilmektedir

Lipödem Neden Olur?

Lipödemin neden oluştuğu konusunda kesin bilimsel kanıtlar yoktur. Bunun yanında, altta yatan çeşitli faktörler Lipödem’den sorumlu olabilir.

Genetik: Lipödemin genetik kaynaklı olabileceğini bildiren bilimsel çalışmalar bulunmaktadır. Lipödemli hastaların yaklaşık % 15’inde aile bireylerinde de lipödem öyküsü vardır.

Hormonal: Hastalık özellikle ergenlik çağıyla birlikte başladığı için lipödemin cinsiyet hormonları ile ilgisi olduğu öne sürülebilir. “Östrojen hormonu’nun” beyaz yağ dokusunda yağ metabolizmasına direkt olarak etki ettiği bilinmektedir.

Damarsal bozukluklar: Kılcal lenf ve kan damarlarında bozukluklar vardır. Kılcal damar hasarı cilt altı kanama ve morarmaya yatkınlık yaratır. Damar duvarında artmış geçirgenlik doku aralığına protein kaybı ve ödeme yol açar.

Yağ dokusu bozuklukları: Yağ kök hücrelerinde artış; aşırı yağ depolanmasına yol açar. Yani yağ hücrelerindeki farklılaşma potansiyeli ciddi derecede azalmıştır.

 

Lipödem Ne Tür Yakınmalara Yol Açar?

Lipödem her iki bacakta simetrik, orantısız ve ağrılı yağ depolanmasına yol açar.  Hastalar, bacaklarının kalınlaşması, şekil bozukluğu, kronik ağrı ve dokunmakla hassasiyetten yakınırlar. Ağrı hareket kısıtlılığına yol açar ve yaşam kalitesini olumsuz etkiler. Lipödemde yağ depolanması jinekoid tipde olup kalça, popo, kasıkla diz eklemi arası ve diz altı bölgede birikir. Hastaların vücutlarının üst kısmı nispeten normal iken özellikle bel aşağısı orantısız şekilde kalındır. Ayaklarda yağ depolanması olmaz ve ayak bileği düzeyinde anormal ve normal doku keskin bir şekilde birbirinden ayrılmıştır. 

Bacaklarda kolayca morarma ve cilde bastırmakla orta-ağır derecede ağrı olur. Cilde dokunulduğunda küçük yumrular şeklinde (noduler) düzensizlik hissedilir. Hastalarda kendiliğinden bacak ağrısı da vardır. Gün içinde uzun süre ayakta kalmakla bacaklarda ödem, ağırlık hissi, yorgunluk ve rahatsızlık hissi olur. Şişlik ve ağrı sıcak havalarda ve egzersizle kötüleşir, bacakları yukarı kaldırmakla azalmaz. Lip ödemli kadınlarda morbid obezite riski artmıştır. Aşırı egzersiz ve sıkı diyete rağmen, kilo verme çabaları anormal vücut yağ dağılımı üzerinde etkili bir sonuç yaratmaz. Kalça ve bacaklarda aşırı yağ birikimi hastada eklemlerde ortopedik sorunlar için risk oluşturur. Hastalarda depresyon, izolasyon, yeme bozuklukları gibi psikososyal sorunlar görülebilir.