0552 835 90 90 Menu

Bacakların atardamar tıkanıklığı hastalığı, bacaklara giden damarlarda daralma ya da tıkanma sorunudur. Buna sebep olan etkenler arasında ateroskleroz yani damar sertliği, Buerger hastalığı, atardamarların balonlaşarak tıkanması gibi nedenler yer alır. Bu hastalığın gelişiminde sigara alışkanlığı, şeker hastalığı, yüksek tansiyon, kolesterol yüksekliği, yaşın ilerlemesi, hareketsiz yaşam gibi etkenler risk faktörü olarak kabul edilir. Bacakların atardamar hastalığı en fazla erkekleri etkiler. Yaşın ilerlemesi görülme sıklığını arttırır. Bu hastalarda genellikle koroner hastalığı ile şahdamar hastalığı olan karotis görülür. İlerleyen aşamalarda bu hastalıkların etkisi bacaklardaki damar tıkanıklığı hastalığının önüne geçer ve ölüm nedeni olurlar.

Bacaklarda atardamar tıkanıklığı nasıl gelişir?

Bacak damarlarında oluşan bu hastalık nedeniyle ayaklara ve bacaklara giden kan akımı azalır. Ateroskleroz bacaklarda atardamar tıkanıklığı hastalığının en yaygın sebebidir. Bundan en fazla uylukta olan femoral arter denilen atardamar etkilenmektedir. Damar içinde daralmayla başlayan sorun, tıkanmaya kadar gider. Tıkanıklık genellikle bir ya da daha fazla damarda oluşur. Damarlar değişik seviyelerde etkilenir. Daralma ilerledikçe, damarın birinde tam tıkanma meydana gelir. Tıkanıklığın alt kısımlarında kan akımı azalır. Bu durumda dokular beslenmediğinden yakınmalar meydana gelir. Daralmış ya da tıkanmış damar çevresinde küçük kılcal damarlar (kollateral) artar. Bu tıkanıklığa yan yol açma gibi olur. Bunların miktarı kişinin yakınmalarıyla orantılıdır. Yakınmaların oluşmasında tıkanıklığın yeri, ne kadar yerin tıkandığı, darlıkların miktarı da önemlidir. Genellikle 50 yaşındaki sonraki erkeklerde % 5-15 oranında damar hastalığı yakınmalara neden olmaz.

Bacakların atardamar tıkanıklığı tanısı nasıl konur?

Hastaların yakınmaları, özellikle bacaklardaki damarların nabız muayenesi gibi yöntemlerin kullanılmasıyla hastalığın tanısı konulabilir. Özellikle diz arkası ya da ayak bileği içindeki damarlarda nabız az olur. Ayrıca kolesterol ve yağ düzeyleri ölçümü gibi testlerde tanı koymaya yardımcıdır. Doppler ultrasonografi ile bacaklarda ve kollardaki kan basıncının ölçülerek, oranlamasının yapılması kesin tanıya yardımcı tetkiklerdir. Hastalar bazen koşu bandında yürütülerek, yürüme esnasında oluşan ağrı değerlendirmesi yapılır. Renkli doppler ultrason sayesinde göğüs içi damarlar dışındaki tüm damarlar tıkanıklık açısından değerlendirilebilir. Hastalığın derecesi, hangi damarların etkilendiği konusunda bilgisayarlı tomografik anjiografi ile manyetik rezonans anjiografi çekimlerimden yararlanılabilir. Bacaklarda atardamar hastalığı tanısı için en güvenilir yöntem anjiografidir.

Bacaklarda atardamar tıkanıklığı tedavisi

Erken aşamada tanısı konulan damar hastalığı egzersizle, aktif bir yaşam sürmekle, fazla kiloları vermekle, yüksek tansiyon, şeker hastalığı gibi hastalıkların tedavi edilmesiyle, kolesterol ve yağ değerlerinin kontrol altında tutulmasıyla tedavi edilebilir. Tedavideki en önemli aşama hastanın yaşam tarzında yapacağı değişikliklerdir. Özellikle sigara içilmemesi, kilo verilmesi, beslenmede yapılacak sağlıklı değişimler çok önemlidir. Bunların etkileri en geç 6 ay gibi sürede görülmeye başlar. Tedavi uygulanırken hastaların sigara içmesi tüm iyileşme etkilerini ortadan kaldırır. Bunların yanında hastaların düzenli olarak yürümesi de tavsiye edilir. Egzersizler 1-2 ay içinde olumlu etkisini gösterir.

Hastalarda genellikle kolesterol ve yağ değerleri yüksek olduğundan, beslenmede doymuş yağ oranları yüksek olan besinler yer almamalıdır. Diyetle birlikte ilaç tedavisi de uygulanmalıdır. Kolesterol düşüren ilaçlar aynı zamanda hastalığın ilerlemesine de engel olur. Tedavide kan incelten ilaçlarda kullanılır. Erken aşamadaki hastalıkta hastalar bu şekilde rahatlar.

Bazı hastalarda ilaç tedavisi ve yaşam tarzı değişiklikleri tek başına yeterli olmaz. Bu hastalarda daha çok dinlenme sırasında ağrı, yara oluşumu, kangren gibi etkiler vardır. Bu hastalara balon anjioplasti, stent uygulamaları yapılabilir. Bazen de bacakların atardamar hastalığı cerrahi girişimle tedavi edilebilir.

Hastalığın cerrahi olarak tedavisinde genel anestezi uygulanarak, kesi yapılır. Bu diğer uygulamalara göre daha zorlu bir tedavidir. Cerrahi uygulamalar arasında darlıkların ya da tıkanıklıkların damarın içinden sıyrılıp çıkarılması işlemi olan endarterektomi daha az sıklıkla tercih edilir. Fakat kasıkta femoral atardamar sorunlarında bu işlemin diğer cerrahiyle birlikte yapılması daha etkili olur. Bacakların atardamar tıkanıklığı hastalığında uygulanan cerrahi girişimler arasında bypass, sempatektomi, ampütasyon gibi yöntemlerde bulunmaktadır. Bu yöntemler hastalığın derecesine göre ve diğer tedavilere verilen yanıta göre tercih edilir. Total tıkalı bacak atardamarlarının balon anjioplasti ve stentleme yöntemiyle açılması günümüzde gittikçe artan sıklıkta kullanılmaya başlanmaktadır. Yeni geliştirilen yüksek derecede esnek ve kırılmaya dirençli nitinol stentler ve ilaç kaplı balonlar sayesinde artık cerrahi kesiğe gerek duyulmadan anjiyografi altında bir iğne deliğinden bu tıkalı damarlar açılmakta ve uzun dönemde açık kalmaktadır. Hastanın düzenli kan sulandırıcı ilaç kullanması ve Doppler Ultrasonografi ile düzenli aralıklarla takibi uzun dönemde stentlerin açık kalması ve bacak sağlığı için bu hastalarda en önemli kriterlerdir.

İLETİŞİME GEÇİN

İLETİŞİM FORMU